Lîsteya sûcdarên şer ên rejima Esed tije ye

Rejima Beşşar Esed ji bo ku şerê navxweyî yê ku di adara 2011an da bide kerkirin û tepiskirin, mekanîzma ava kirin û gelek kesên ku di van mekanîzmayana da cih girtin, weke sûcdarên şer hatin qeydkirin

Lîsteya sûcdarên şer ên rejima Esed tije ye

Rejima Beşşar Esed ji bo ku şerê navxweyî yê ku di adara 2011an da bide kerkirin û tepiskirin, mekanîzma ava kirin û gelek kesên ku di van mekanîzmayana da cih girtin, weke sûcdarên şer hatin qeydkirin.

Rejima Esed bikaranîna çekên kîmyewî, girtinên keyfî, destdirêjî û êşkence, bombebaranadina ser cî û warên sivîlan, îstixdamkirina rêxistinên terorê û milîsên peretî, bikaranîna çekên qedexekirî, tehcîr, eblûqa û hedefgirtina nexweşxaneyan di serî da li qadeke berfireh sûcên şer kirin û Neteweyên Yekbûyî (NY) û saziyên mafên mirovan ên serbixwe ev sûc kirin rapor.

Kê telîmata van sûcên şer dan û dema ku mensûbên rejimê ev sûc kirin fermaneke çawa ji wan ra hat. Bersiva van pirsan salên dûr û dirêj in ku hê nehatine dîtin.

Rejima Esed ji destpêka şerê navxweyî yê Sûriyeyê pê va di qada ewlehiyê da burokrasiyeke çawa şopand, wexta ku sûcên şer kirin, kîjan sazî kirin destiyê dasê, têkiliya van saziyan bi hev ra çi ne, kesên ku di van saziyan da wezîfeyên payebilind kirine û tiliya wan di sûcê şer da hene kê ne. Nûçegihanên AAyê ji çavkaniyên eskerî û siyasî yên ku demekê di rejimê da wezîfeyên krîtîk kirine agahî berhev kirin û digel agahiyên ku van çavkaniyan dan, ji belgeyên muteber ên ku di vê mijarê da hatine weşandin, agahî dan hev.

- Saziyên ku di mekanîzmaya sûcên şer ên rejimê da cih girtine

Rejima Esed di adara 2011î da çalakiyên aştiyane yên ji bo demokratîkbûnê hatibûn kirin wekî tehdîda dijî rejimê fehm kir û bi rêyên eskerî li çareseriyê geriyabû. Li gor vê armancê Beşar Esedê Serokê Sûriyeyê û Buroya Ewlekariya Neteweyî li gor xala 105an a qanûna bingehîn telîmat dan ku li Şama paytextê welêt Odeya Krîzê ya Navendî were avakirin. Di nav wan da rayedarên ewlehiyê yên payebilind jî cî girtin.

Hesen Turkmaniyê Sererkanê heyamê anîn serê Odeya Kirîzê ya Navendî û Wezîrê Parastinê (Dawid Raha) Alîkarê Wezîrê Parastinê (Asif Şewket) Wezîrê Karên Navxweyî (Mihemed el-Şear) Serokê Îstixbara Giştî (Elî Memluk) Serokê Buroya Ewlekariya neteweyî (Hîşam Bextiyar) Serokê Daîreya Ewlekariya Siyasî (Mihemed Dîb Zeytûn) Serokê Îstixbara Eskerî (Ebdilfetah Kudsiye) û Serokê Îstixbarata Hewayê Cemîl Hesen jî di lijneyê da cî girtin. Di kontrola vê kadroyê da yekeyên îstixbarata Sûriyeyê yên li tevahiyê Sûriyeyê wezifeyê dikin, Yekîneya Parastina Rejimê, Daîreya Ewlekariya Krîmînal, Yekeyên Hêzên Taybet û Polêsan ên Wezareta Karên Navxweyî, endamên Partiya Beasê, teşkîlat û milîsên Wezareta parastinê hatin wezifedarkirin.

Komîteyên Ewleakriyê ya di heyama Hafiz Esed hatibû avakirin, nûnerên çar saziyên îstixbarata welêt tê da cî digrin, nûnerên Partiya Beasê rayedariyan wê dikin û eskerekî payebilind seroktiya wê dike jî hatin weziferdarkirin ku midaxeleyî çalakiyan bikin. Komîteyên Ewlekariyê yên wezife hildan ku li navçe û bajaran pêşî li çalakiyên aştiyane bibirin ji personelên yekîneyên parastina rejimê, hêzên taybet, polês, îstixbarat, artêşê ekîb ava kirin.

Ev ekîbên ji esker, sivîl û rêvebirên Partiya Baasê pêk tên li dû kesên ku xwepêşanan li dar dixin û beşdarî van dibin ketin, li gor kêfa xwe mirovan girtin û bi kuştinê va hewl dan koka wan biqelînin.

Dema rejima Esed li dijî gel tundiyê zêde kir û hejmara kesên beşdarî xwepêşanan zêde bû, rejima Esed eskerên teqawîdbûyî yên wek Tuggeneral Welîd Abaza û Tuggeneral Nebhan Sibahî car din anî wezîfeyê. Rejimê Komîteyên Gel ên ku jê gelek ji welatiyên Elewî pêk tên ava kir.

Sivîlên bi navê Şebbîha yên ku gelek sûc kirine ji hêla Komîteyên Gel û saziyên ewlehiyê va hatin wezîfedarkirin di sûcên şer da hatin bikaranîn.

- Mensubên rejimê yên ku sûcên şer dikin

Rejima Esed ji sala 2011an pê va mekanîzmayên ewlehiyê ava kir ku ew xwepêşanên aştiyane bila bin pê bikin. Di van mekanîzmayan da gelek eskeran wek rêvebir cih girt. Ev mekanîzma di nav demê da bûn mekanîzmayên sûcan dikin.

Ji rejimê hat pirsîn ku kî di nav van mekanîzmayan da cih digire. Komeke bi navê Pro-Justice (Alîgirê Edaletê) a Serokwezîrê Berê yê Sûriyeyê Riyad Xalid di serî da gelek parêzer û efserên ji rejimê veqetiyane piştgirî dan di sala 2019an da xebateke bi navê "Lîsteya Reş" amade kir.

Koalîsyona Neteweyî ya Hêzên Şoreşger û Mixalifên Sûriyeyê lîsteyeke ji sûcdarên şer pêk tê pêşkeşî Mehkemeya Cezayê ya Navneteweyî kir.

AAyê navê van kesan û navê kesên ku nûçegihanan di lêkolînên cuda da derbas dibin da li ber hevdu û lîsteyek çêkir.

Navê kesên ku beşdarî sûcên şer bûne û demekê di şaxên ewlehiyê yên payebilind ên rejimê da xebitîne wiha ye;
 

Pêşengê rejime û Serfermandarê Hêzên Çekdar ên Sûriyeyê Beşşar Esed:

Korgeneral Fehd Casîm el-Freyc

Korgeneral Elî Ebdullah Eyyûb

Korgeneral Mihemed Mahmud Mahla

Korgeneral Bassam Haydar

Korgeneral Adnan Cemîl Îsmaîl

Korgeneral Hesen Mihemed Mihemed

Korgeneral Bessam Mîrhaj el-Hesen

Tumgeneral Mahîr Esed

Tumgeneral Cemal Mihemed Ûnis

Tumgeneral Refîk Mahmud Şîhadeh

Tumgeneral Vecîh Yahya Mehmud

Tumgeneral Edîp Nemr Selame

Tumgeneral Elî Memluk

Tumgeneral Hessen Mîrhac Mîrhac

Tumgeneral Zuheyr el-Esad

Tumgeneral Mihemed Rahmun

Tumgeneral Mihemed el-Şaar

Tumgeneral Vasîl HElîd el-Samîr el-Avayd

Tumguneral Selîm Harba

Tumgeneral Cemîl el-Hesen

Tumgeneral Mihemed Dîb Zeytûn

Tumgeneral Husam Luka

Tumgeneral Nasir el-Elî

Tumgeneral Ebdulfettah Silêman Qudsiye

Tumgeneral Nasir Dîb

Tumgeneral Talal Şefîk Mahluf

Tumgeneral Zaîd Selîh

Tumgeneral Gassan Îsmaîl

Tumgeneral Ramadan Mihemed el-Ramadan

Tumgeneral Muvaffak Mihemed Asaad

Tumgeneral Avs Elî Aslan

Tumgeneral Şevkî Ûsiv

Tumgeneral Cevdet Selîbî Mavas

Tumgeneral Mihemed Îbrahîm Kaddur

Tumgeneral Kîfah Mîlhîm

Tumgeneral Nazîh Hassun

Tumgeneral Tewfîq Yunus

Tumgeneral Elî Vannus

Tumgeneral Riyad Hebîb Ebbas

Tumgeneral Ehmed Mihemed Ballul

Tumgeneral Gassan Xelîl

Tumgeneral Cuma Mihemed el-Casîm

Tumgeneral Melîk Hessen

Tumgeneral Fuad Ehmed Hamûda

Tumgeneral Hîkmet Mûsa Salman

Tumgeneral Ekrem Mihemed

Tumgeneral Elî Mihemed Ganîm

Tumgeneral Mihemed Elî Subuh

Tumgeneral Badî Silêman Mualla

Tumgeneral Sacî Dervîş

Tumgeneral Hessen Elî

Tumgeneral Îmad Naffurî

Tuxgeneral Cevdet el-Ehmed

Tuxgeneral Hafiz Mihemed Mexluf

Tuxgeneral Ebdulselam Fecîr Mehmûd

Tuxgeneral Suheyl el-Hesen

Tuxgeneral Selîh el-Ebdullah

Tuxgeneral Selîh el-Ebdullah

Tuxgeneral Fayîz Beddur

Tuxgeneral Cevdet Îbrahîm Safî

Tuxgeneral Kusey Îbrahîm Mîhub

Tuxgeneral Sayîl Es’ad Davud

Tuxgeneral Luey el-Elî

Tuxgeneral Mazîn el-Kanî

Tuxgeneral Melîk Alya

Tuxgeneral Mihamemd Zamrînî

Tuxgeneral Vefîk Nasr

Tuxgeneral Mufîd Vardah

Tuxgeneral Yasîn Ehmed Dahî

Tuxgeneral Gassan Bîlal

Tuxgeneral Gassan Haddad

Tuxgeneral Mihemed Haluf

Tuxgeneral Şefîk Massa

Tuxgeneral Naufal el-Huseyn

Tuxgeneral Eksam Mehmûd

Tuxgeneral Îbrahîm al-Waîrî

Tuxgeneral Îyad Îskender Mandu

Tuxgeneral Silêman el-Tînavî

Tuxgeneral Adnan el-Ahmad

Tuxgeneral Muhamed Yusuf al-Hasurî

Tuxgeneral Melîk Elî Habîb

Albay Selîh Sakr

Albay Sakr Rustum

Albay Nîzar Fandî

Albay Gayas Dalla

Yarbay Dureyd Îsmaîl Avad

Yarbay Fîras Gassan Jazaa

Endezyar Mihemed Ahmed el-Seîd

Fadî al-Mallah

Elî al-Shelî

Musîb Nîmr Selameh

Tuxgeneral Ebdullatîf el-Fehd. Serokê Îstixbarata Eskerî ya Hamayê

Tuxgeneral Burhan Kaddur (mirî). Serokê Daîreya Ewlehiya Eskerî ya Dumayê

Tuxgeneral Ebdulhemîd Îdrîs Îstixbarata Eskerî ya Hamayê

Tuxgeneral Hafiz Cebbur Fermandarê Tûxaya 34emîn

Tuxgeneral Elî El-Huseyîn Fermandarê Tûxaya 47emîn

Tumgeneral Mihemed Semmûr

Tumgeneral Zuheyr el-Hamed

Tumgeneral Cuma el-Ehmed

Tumgeneral Elî Ûnis

Tumgeneral Berakat Berekat

Tumgeneral Murşîd Dahîr

Tumgeneral Feysal Munîr

Tumgeneral Selîm Berekat

Tumgeneral Ehmed el-Uqde

Tumgeneral Elî Es’ad

Tumgeneral Salah el-Elî

Tumgeneral Ehmed Cemîl Îbrahîm

Tumgeneral Elî Durgam

Tumgeneral Mihemed Xêr Bek

Tuxgeneral Atif Necîb

Tuxgeneral Haîl el-Esed

Tuxgeneral Abdulselam

Tuxgeneral Şêx Cabîr Hîrfan

Tuxgeneral Saîr el-Omar

Tuxgeneral Suheyl Ramazan

Tuxgeneral Salah Hallum

Tuxgeneral Heysem Berekat

Tuxgeneral Iyad Mehmûd

Tuxgeneral Ala Saud

Tuxgeneral Nebîh Rabî

Tuxgeneral Şefîk Feyaz Dîb

Tuxgeneral Munîr Celud

Tuxgeneral Mihemed Haluf

Tuxgeneral Hizir el-Huseyîn

Tuxgeneral Taha Taha

Tuxgeneral Zulhîmme Şelîş

Tuxgeneral Adnan Asî

Tuxgeneral Adnan Ehmed

Tuxgeneral Suheyl Davud

Tuxgeneral Bedî el-Elî

Tuxgeneral Hakîm Mihemed Kencu Hesen

Tuxgeneral Musa Hesen

Tuxgeneral Rîyad Ebbas

Tuxgeneral Mihemed Receb

Tuxgeneral Hebîb Safya

Tuxgeneral Edîb Semander

Tuxgeneral Elî Huseyîn

Tuxgeneral Elî Nadir

Tuxgeneral Cemal Ebbas

Albay Semîr Nîzam

Albay Edîb Kannu

Albay Gassan Nasur

Albay Helîl Molla

Albay Melîk el-Hadî

Albay Temam Dîb

Albay Elî Selîm

Albay Temîm Îsa el-Ahmed

Albay Mihemed el-Ebdullah

Albay Mecîd el-Ebdullah

Yarbay Kînan Mihemed Gelîyeh

Yarbay Ehmed Ebdulhemîd

Yarbay Ala Durubî

Yarbay Helîd el-Hatîb

Yarbay Samîr el-Berîdî

Yarbay Emced Ebbas

Serdar Samîr Ebbas Dîb

Yarbay Adnan Rîyad el-Şamî

Divê hûn ji bo şîroveyan bibin endam.

Ger hûn endam nebin niha bibin endam an jî têkeve malperê.

NÛÇEYA DI RÊZÊ DE